Cá Trạng Nguyên là gì? Đặc điểm, cách nuôi và chăm sóc

By

Một điểm thú vị chung của hầu hết các loài cá nước mặn đó là chúng đều mang trên mình rất nhiều màu sắc khác nhau, và trong số đó có loài cá trạng nguyên, đây được xem như là một trong những con cá có nhiều màu sắc và hoa văn nổi bật nhất.

Ngoại hình của chúng luôn thu hút những người chơi cá cảnh bởi vì chúng sẽ làm nổi bật hơn bể cá của bạn cũng như với sự tính cách hiền lành của loài cá này sẽ giữ cho những con cá khác có trong bể cá luôn được an toàn.

Vậy nên, trong bài viết này mình sẽ giới thiệu thêm về loài cá này cũng như hướng dẫn các bạn cách nuôi và chăm sóc cá trạng nguyên hợp lý nhất.

Xem thêm: Cá Gramma Hoàng gia là gì? Cách nuôi và cho ăn khi nuôi trong bể

Mức độ chăm sóc: Vừa phải
Tính cách: Lành tính
Màu sắc: Đa dạng
Tuổi thọ: Lên đến 5 năm
Kích thước: Lên đến 8cm
Chế độ ăn: Động vật ăn thịt
Thuộc họ: Callionymidae
Kích thước bể tối thiểu: 113L
Kiểu bể cá: Hàng hải - Rạn san hô
Khả năng tương thích: Cá sống tốt với những loài có kích thước tương tự

I. Cá trạng nguyên là gì?

Cá trạng nguyên còn có tên khoa học là Synchiropus splendus và thuộc họ Callionymidae. Đây là một loài cá nước mặn rất được ưa chuộng và phổ biến đối với những người chơi cá cảnh.

Trong tự nhiên, chúng có nguồn gốc từ Thái Bình Dương, trải dài từ quần đảo Ryukyu cho đến Úc. Tuy nhiên, hiện tại thì bạn có thể gặp loài cá này ở khắp mọi nơi trên toàn thế giới. Mức giá bán của cá trạng nguyên dao động từ 400 trăm - 1 triệu đồng/1 con tùy thuộc vào kích cỡ và màu sắc của cá.

Loài cá này trở nên ưa chuộng vì nó là một trong những loài cá mang nhiều màu sắc nhất mà bạn có thể nhìn thấy được. Chúng sẽ tô điểm rực rỡ thêm cho bất kỳ chiếc bể cá nào, tuy nhiên bạn không nên nuôi cá trạng nguyên theo bầy vì chúng thường hay tấn công với nhau.

Cá trạng nguyên sẽ phù hợp và hoàn hảo hơn khi được nuôi trong một bể cá được trang trí rạn san hô và được nuôi cùng với những con cá có kích thước tương tự.

Xem thêm: Cá chìa vôi là gì? Đặc điểm và cách nuôi trong bể

Ngoại hình 

Về ngoại hình thì rõ ràng là chúng rất màu sắc và rực rỡ, đó là lý do chính mà hầu như mọi người đều chọn loài cá này để nuôi.

Thân hình của cá trạng nguyên có nhiều nét giống với con cá bống và ít có sự khác biệt gì nhiều. Thông thường một con cá trạng nguyên trưởng thành hiếm sẽ có kích thước vào khoảng 8cm.

Bên cạnh đó, chúng còn có thêm những cái vây bụng lớn cho phép chúng có thể di chuyển trên khắp bề mặt nước khác nhau. Đôi mắt của chúng to và được nhô cao lên một chút,  mỗi mắt thường có màu đỏ với con ngươi đen to bên trong. Chúng không có vảy nhưng lại có thể tiết ra chất nhầy độc tố để ngăn chặn kẻ săn mồi tấn công.

Trên thân mình và vây của cá trạng nguyên có các sọc ngang màu cam, vàng và màu xanh hình lượn sóng. Phần đầu của chúng thường có màu xanh lá cây với các sọc xanh đậm.

Xem thêm: Cá Garibaldi là gì? Cách chăm sóc và nuôi trong bể cá

Ngoài ra, cũng có những con cá trạng nguyên đặc biệt có màu sắc độc đáo hơn với các sọc được thay thế bằng các đốm màu xanh đậm, viền bởi các vòng màu vàng và cả cơ thể chúng sẽ có màu xanh vàng nhạt.

Cách nhận biết giới tính của loài cá này không quá phức tạp, con đực thường có vây lưng dài và nhọn hơn. Trong khi con cái sẽ có vây nhỏ hơn một chút và những khác biệt này làm cho chúng dễ dàng giao phối với nhau hơn.

Hành vi điển hình

Chúng là loài cá di chuyển chậm, dành nhiều thời gian ở đáy bể để tìm kiếm thức ăn.

Chúng là loài cá ít hoạt động, nhưng nhờ vào các hoa văn và họa tiết có trên cơ thể của chúng nên dù không cần di chuyển nhiều nhưng vẫn thu hút và quyến rũ người nhìn.

Xem thêm: Cá bướm là gì? Kỹ thuật nuôi và chăm sóc

Ngoài ra, do chúng là loài cá hiền lành nên chúng ít khi tiếp xúc với các loài cá xung quanh. Nếu xảy ra điều gì bất thường, chúng sẽ khá nhút nhát và thường chọn cách trốn trong hang để ẩn nấp.

Con đực thường có tính tấn công cao hơn nên vì vậy bạn cần nuôi giữ chúng riêng hoặc nuôi theo cặp gồm một đực và một cái.

Điều kiện sống của cá trạng nguyên

Trong tự nhiên, loài cá này thường sống ở các đầm lầy và các rạn [san hô] gần bờ Tây Thái Bình Dương.

Những chất nền quen thuộc của chúng sẽ là phù sa với các loại san hô và đá. Đây là sự kết hợp sẽ cung cấp cả thức ăn và nơi trú ẩn cho cá trạng nguyên. Cùng với đó, cá này thường sống trong điều kiện nước ấm và kiềm cũng như những nơi nhiều ánh sáng.

Xem thêm: Cá dơi là gì? Kỹ thuật nuôi, cho ăn và tạo bể cá

II. Cách tạo bể cá cho cá trạng nguyên

Để nuôi một con cá trạng nguyên sẽ cần ít nhất một [hồ cá] có kích thước là 113L. Kích thước của bể còn được xác định bởi chế độ ăn uống của chúng chứ không riêng gì về kích thước.

Một bể cá được tạo ra với các rạn san hô có lẽ sẽ phù hợp nhất với loài cá trạng nguyên này và tất nhiên điều này sẽ không khó khăn gì để bạn có thể thiết kế và làm nên một bể cá phù hợp như thế.

Ngoài ra, bạn nên cho thêm ít cát hoặc bùn để che phần đáy bể. Hãy chắc chắn rằng lớp cát này đủ dày để cá có thể chôn mình vào, chúng thích làm điều này mỗi khi cảm thấy bị căng thẳng.

Trên mặt cát, bạn hãy sử dụng nhiều đá, vụn đá sống và san hô để tạo ra một mê cung với các điểm ẩn nấp dành cho chúng. Đá sống sẽ đóng vai trò như là một nguồn thực phẩm quan trọng dành cho cá, vì vậy bạn phải cần đến lượng đá sống phong phú để làm thức ăn cho cá. 

Xem thêm: Cá thia biển là gì? Cách nuôi và chăm sóc trong bể cá

Ngoài ra, nên duy trì độ pH từ 8.1 - 8.4 và độ mặn từ 1.023 - 1.025. Đối với loại cá này sẽ không yêu cầu nhiều về mặt ánh sáng nên bạn chỉ cần dùng loại đèn tiêu chuẩn để giữ cho bể cá có độ sáng tốt.

Thêm nữa, cá trạng nguyên thích sống ở môi trường nước chuyển động chậm vì thế bạn không cần dùng đến máy bơm nước.

III. Các loài sinh vật có thể nuôi cùng với cá trạng nguyên

Như đã nói từ đầu thì loài cá này rất ôn hòa với các loài khác và chúng chỉ tấn công với những con cá đực cùng loài nên bạn có thể chọn nuôi những con cá có tính cách và kích thước tương tự. Không nên nuôi những con cá lớn hơn chúng vì rất có thể những con cá lớn này sẽ chiếm lấy thức ăn của cá trạng nguyên và làm chúng đói hơn. 

Do loài cá này không phải là loài săn mồi hung dữ, vì vậy nó không có khả năng giành giật thức ăn tốt như những loài cá khác. Vì thế, cá trạng nguyên sẽ phù hợp để nuôi cùng với [cá ngựa], hoặc với những loài cá ăn một nguồn thức ăn khác biệt.

Xem thêm: Cá chim Hoàng đế là gì? Đặc điểm và kỹ thuật nuôi trong bể

Một số loại cá để nuôi cùng như: [cá sơn mắt đỏ], cá thia biển, [cá lửa], cá hề, cá Gramma Hoàng gia, [cá sim tím], [cá bống] và các loại tôm và ốc đều rất phù hợp

Ngoài ra, không nên để [hải quỳ] sống cùng với loài cá này vì có nguy cơ bị hải quỳ ăn thịt.

IV. Cá trạng nguyên ăn gì?

Cá trạng nguyên là loài sinh vật ăn thịt nên thức ăn mà bạn có thể chuẩn bị cho chúng cũng rất hạn chế.

Trong tự nhiên, loài cá này ăn nhiều loài sinh vật nhỏ khác nhau như ốc nhỏ, giun và trứng cá.

Xem thêm: Cá thia lá mạ là gì? Đặc điểm, cách nuôi và chăm sóc

Chúng ăn liên tục suốt cả ngày bất cứ khi nào chúng tìm thấy thức ăn được tìm thấy trên bề mặt cát hoặc xung quanh bề mặt đá.

Khi nuôi trong bể cá, thức ăn yêu thích của chúng là loài giáp xác nhỏ có tên copepod. Đây là một trong số rất ít những thứ chúng có thể ăn được trong bể cá.

Bên cạnh đó, đá sống đóng vai trò rất quan trọng trong bể cá bởi vì nó sẽ duy trì quần thể copepod để cung cấp lượng thức ăn cho cá trạng nguyên. Lượng đá sống mà bạn có thể đưa vào bể sẽ tùy thuộc vào kích thước bể cá của bạn. Nếu bạn muốn chế độ ăn uống của loài cá này chỉ phụ thuộc vào nguồn thức ăn đến từ đá sống, thì bạn sẽ cần đến một bể cá có kích thước là 265L.

Ngoài các loại thức ăn trên, bạn còn có thể dùng các loại thịt đông lạnh như tôm ngâm nước muối để làm thức ăn cho cá trạng nguyên. Lưu ý là nên làm tan các loại thực phẩm đông lạnh trước đưa vào bể cá cho chúng ăn.

Xem thêm: Sao biển là gì? Đặc điểm và cách ăn của chúng khi nuôi trong bể

IV. Cách chăm sóc cá trạng nguyên

Sau khi bạn tạo được một bể cá thích hợp cho cá trạng nguyên, thì loài cá này sẽ không cần đến bất kỳ sự chăm sóc đặc biệt nào từ bạn. Miễn là bạn biết cách làm sạch bể hiệu quả để giữ chúng luôn khỏe mạnh.

Bạn nên thực hiện việc thay nước hàng tuần để ngăn chặn các chất ô nhiễm tích tụ. Bởi vì nếu sống trong điều kiện nước không đảm bảo, loài cá này sẽ dễ bị bệnh và chết.

Dù cho đây là một loài cá có khả năng kháng ký sinh trùng đặc biệt, nhưng chúng vẫn có thể mắc các bệnh tương tự như bất kỳ loài cá nào khác.

Do đó bạn cần kiểm tra tình trạng sức khỏe của chúng khi quan sát và nhận thấy các dấu hiệu như sau: cá bị đổi màu, chán ăn, hoạt động chậm rãi không như bình thường. 

Xem thêm: Ốc Nerita là gì? Đặc điểm và cách nuôi trong bể cá

Bên cạnh đó, một chế độ ăn uống kém sẽ khiến chúng dễ mắc bệnh hơn, vì vậy hãy chắc chắn rằng bạn đang chăm sóc chúng rất tốt bởi vì đôi khi loài cá này sẽ có những con cá bị kén ăn.

Nếu bạn nhận thấy cá đã bị bệnh, hãy kiểm tra các thông số nước và bắt đầu thay nước thường xuyên hơn cùng với đó là thay đổi chế độ ăn uống của chúng nếu như bạn nghĩ rằng chúng chưa được cung cấp dinh dưỡng đầy đủ.

Mặc dù theo nghiên cứu thì chúng có thể sống tới 15 năm trong tự nhiên, tuy nhiên đối với một con cá trạng nguyên sống trong bể cá thì dù có khỏe mạnh thì hiếm khi sống được quá 5 năm.

Qua bài viết này, mong rằng các bạn đã có thêm những những kiến thức về loài cá trạng nguyên cũng như đã biết cách làm thế nào để nuôi và chăm sóc cá trạng nguyên một cách tốt nhất. Việc nuôi loài cá này sẽ đem đến một không gian đầy màu sắc và thú vị cho bể cá của bạn. Chúc các bạn thành công!

Xem thêm: Cá vẹt là gì? Có nên nuôi cá vẹt trong bể cá không?

Bài viết khác